ترشحات واژن: رنگ سفید، زرد و قهوهای نشانه چیست؟
ترشحات واژن بخشی از کار طبیعی دستگاه تناسلی زنانه است و مقدار، رنگ و غلظت آن در طول ماه تغییر میکند. به همین دلیل مرز میان ترشح طبیعی و نشانه عفونت همیشه روشن نیست و شناختن نشانههای همراه، تصمیم درباره مراجعه به پزشک را سادهتر میکند.
- ترشح شفاف یا سفید، بیبو و بدون خارش معمولا طبیعی است و مقدارش با چرخه قاعدگی تغییر میکند.
- بوی بد، رنگ خاکستری یا سبز، حالت پنیری یا کفآلود و همراهی با خارش یا درد نشانه ترشح غیرطبیعی است.
- واژینوز باکتریایی و عفونت قارچی واژن شایعترین علتهای ترشح غیرطبیعی هستند.
- لکهبینی مکرر یا مداوم بعد از رابطه جنسی به معاینه دهانه رحم نیاز دارد و هر خونریزی بعد از یائسگی، همینطور ترشح آبکی مداوم در این سالها، باید از نظر سرطان آندومتر و سرطان دهانه رحم بررسی شود.
- رنگ بهتنهایی تشخیص نمیدهد و درمان به علتی بستگی دارد که با معاینه و آزمایش ترشح مشخص میشود.
ترشحات واژن چیست و چه زمانی غیرطبیعی است؟
ترشحات واژن مایعی شفاف تا سفید است که دهانه رحم و دیواره واژن بهطور طبیعی تولید میکنند تا واژن مرطوب و در برابر میکروبها محافظت شود. این ترشح وقتی غیرطبیعی است که رنگ، بو یا غلظت آن تغییر کند یا با خارش، سوزش، درد لگن یا خونریزی بین دو قاعدگی همراه شود.
باکتریهای مفید واژن، که لاکتوباسیل نام دارند، محیط واژن را اسیدی نگه میدارند و به همین دلیل جلوی رشد میکروبهای بیماریزا را میگیرند. مقدار ترشح در بارداری، هنگام برانگیختگی جنسی و در مصرف قرص ضدبارداری ترکیبی بیشتر و بعد از یائسگی کمتر میشود. ملاک اصلی، تغییر نسبت به الگوی همیشگی خود فرد است و ترشح خونی بعد از یائسگی هیچوقت طبیعی نیست.
ترشحات شفاف مثل سفیده تخم مرغ
ترشحات شفاف مثل سفیده تخم مرغ معمولا نشانه تخمکگذاری و کاملا طبیعی است. حوالی وسط چرخه، بالا رفتن استروژن باعث میشود دهانه رحم مخاطی رقیق، لغزنده و فراوان ترشح کند که عبور اسپرم را آسانتر میکند. در مقابل، ترشح آبکی شفافی که در تمام ماه ادامه دارد یا بعد از یائسگی شروع شده، معاینه لازم دارد.
ترشحات سفید کشدار نشانه چیست؟
ترشحات سفید کشدار در بیشتر موارد همان مخاط طبیعی دهانه رحم در روزهای نزدیک به تخمکگذاری است و نشانه بیماری نیست. این مخاط در اوج استروژن شفاف و بسیار کشسان است و کمی قبل یا بعد از آن کدر و سفید دیده میشود. پس از تخمکگذاری، هورمون پروژسترون آن را غلیظتر و کمکششتر میکند و تا وقتی بو، خارش یا تغییر رنگ همراهش نباشد، درمانی لازم نیست.
ترشحات واژن قبل از پریود
ترشحات واژن قبل از پریود معمولا سفید، شیری یا کمی چسبناک و طبیعی است، چون پروژسترون در نیمه دوم چرخه مخاط را غلیظتر و کدرتر میکند. یکی دو روز پیش از خونریزی هم ممکن است ترشح صورتی یا قهوهای کمرنگ دیده شود. با این حال، ترشح پنیری و خارشداری که هر ماه پیش از قاعدگی تکرار میشود طبیعی نیست؛ این الگو بیشتر با عفونت قارچی دورهای همخوانی دارد و بررسی لازم دارد.
شایعترین علل ترشحات واژن چیست؟
در سالهای باروری، واژینوز باکتریایی، عفونت قارچی واژن و تریکومونیازیس علت بیشتر ترشحات غیرطبیعی هستند. کلامیدیا و سوزاک در زنان معمولا هیچ نشانهای ایجاد نمیکنند؛ به همین دلیل نبود ترشح این دو عفونت را رد نمیکند و بعد از شریک جنسی جدید، آزمایش لازم است.
| علت | نشانههای همراه که به تشخیص کمک میکند | معمولا چهقدر جدی است |
|---|---|---|
| تغییرات طبیعی هورمونی | ترشح شفاف یا سفید و بیبو، بدون خارش، همزمان با تخمکگذاری، پیش از قاعدگی یا بارداری | طبیعی است |
| واژینوز باکتریایی | ترشح رقیق خاکستریسفید، بوی ماهی که بعد از رابطه بیشتر میشود، خارش کم | خفیف است ولی درمان میخواهد |
| عفونت قارچی واژن (کاندیدیاز) | ترشح غلیظ و پنیری بدون بوی بد، خارش شدید، سوزش و قرمزی | آزاردهنده است ولی خطرناک نیست |
| تریکومونیازیس | ترشح کفآلود زرد مایل به سبز و بدبو، سوزش ادرار | متوسط است و شریک جنسی هم باید درمان شود |
| کلامیدیا و سوزاک | معمولا بدون نشانه؛ گاهی ترشح زرد و چرکی، لکهبینی بعد از رابطه یا سوزش ادرار | جدی است، چون بدون درمان ممکن است به رحم و لولهها برسد و به ناباروری یا حاملگی خارج از رحم منجر شود |
| درماتیت تماسی | سوزش و قرمزی بعد از صابون، پد یا محصول معطر تازه | خفیف است و با حذف عامل برطرف میشود |
| اکتروپیون دهانه رحم (زخم دهانه رحم) | ترشح مخاطی بیشتر، لکهبینی بعد از رابطه | خوشخیم است |
| خشکی واژن بعد از یائسگی | ترشح کم و آبکی یا زردرنگ، خشکی و درد هنگام رابطه | خفیف است، ولی خون همراه آن بررسی میخواهد |
نکته: رنگ و بوی ترشح فقط سرنخ است و بهتنهایی تشخیص نمیدهد. گاهی دو عفونت همزمان وجود دارند و به همین دلیل تشخیص قطعی به معاینه و آزمایش ترشح نیاز دارد.
ترشحات سفید پنیری
ترشحات سفید پنیری بیشتر از همه با عفونت قارچی واژن (کاندیدیاز) همخوانی دارد، عفونتی که از رشد بیش از حد قارچ کاندیدا ایجاد میشود. این ترشح غلیظ و تکهتکه معمولا بوی بدی ندارد و با خارش شدید، سوزش و قرمزی همراه است. مصرف آنتیبیوتیک، بارداری، دیابت کنترلنشده و ضعف سیستم ایمنی احتمال آن را بالا میبرند، چون یا باکتریهای محافظ را کم میکنند یا شرایط رشد قارچ را فراهم میکنند. این عفونت مقاربتی نیست، اما تکرار سه بار یا بیشتر در یک سال بررسی دقیقتر لازم دارد.
ترشحات سبز و خاکستری
ترشحات خاکستری بیشتر نشانه واژینوز باکتریایی و ترشحات سبز بیشتر نشانه تریکومونیازیس یا عفونت چرکی دهانه رحم است. در واژینوز، لاکتوباسیلها کم میشوند و باکتریهای دیگری جای آنها را میگیرند. ترشح رقیق حاصل بوی ماهی دارد که بعد از رابطه جنسی تشدید میشود، چون مایع منی قلیایی است و ترکیبات بودار را آزاد میکند. واژینوز را نباید کاملا بیاهمیت دانست، چون خطر ابتلا به عفونتهای مقاربتی از جمله HIV را بیشتر میکند و در بارداری با زایمان زودرس ارتباط دارد.
تریکومونیازیس عفونتی مقاربتی است که انگلی تکسلولی به نام تریکوموناس ایجاد میکند. ترشح آن فراوان، کفآلود و بدبو است، ولی بسیاری از مبتلایان هیچ نشانهای ندارند و عفونت را ناآگاهانه منتقل میکنند.
ترشحات زرد نشانه چیست؟
ترشحات زرد کمرنگ که فقط پس از خشک شدن روی لباس زیر دیده میشود طبیعی است، اما ترشح زرد پررنگ، چرکی یا بدبو معمولا به عفونت اشاره دارد و معاینه و آزمایش لازم دارد. علتهای اصلی آن تریکومونیازیس و عفونت دهانه رحم با کلامیدیا یا سوزاک است. در این عفونتها گلبولهای سفید برای مقابله با میکروب به محل میآیند و چرکی که ایجاد میشود به ترشح رنگ زرد یا سبز میدهد. همراهی ترشح زرد با درد زیر شکم یا تب، احتمال بیماری التهابی لگن را مطرح میکند.
ترشحات قهوهای نشانه چیست؟
ترشحات قهوهای در بیشتر موارد خون کهنهای است که آهسته از رحم خارج و تیره شده است. این ترشح یکی دو روز قبل و بعد از قاعدگی و در ماههای اول مصرف قرص، آمپول یا IUD ضدبارداری شایع و معمولا بیخطر است و در خونریزی نامنظم قاعدگی، مثلا در سندرم تخمدان پلیکیستیک، هم دیده میشود. لکهبینی یا ترشح قهوهای همراه با آزمایش بارداری مثبت همیشه ارزیابی پزشکی لازم دارد، چون ممکن است نشانه تهدید به سقط، سقط جنین یا حاملگی خارج از رحم باشد. اگر در این وضعیت درد یک طرف لگن، درد شانه، سرگیجه یا غش هم وجود داشته باشد، مراجعه به اورژانس ضروری است.
ترشح قهوهای که هفتهها ادامه دارد، بعد از رابطه تکرار میشود یا بوی بد دارد طبیعی نیست و باید از نظر پولیپ، عفونت، جسم خارجی و در موارد کمتر سرطان بررسی شود. بعد از یائسگی، حتی یک بار ترشح قهوهای هم ارزیابی پزشکی لازم دارد.
ترشحات بدبو
ترشحات بدبو معمولا نشانه عفونت است و شایعترین علت آن واژینوز باکتریایی با بوی ماهی است. تریکومونیازیس هم بوی بد دارد، ولی عفونت قارچی معمولا بیبوست. بوی بسیار تند و گندیده ممکن است از جسم خارجی فراموششده مثل تامپون باشد و بوی مدفوع از واژن ممکن است نشانه فیستول باشد.
علل جدیتر ترشحات واژن: چه چیزی نباید از قلم بیفتد؟
برخی علتهای جدی با درد، تب، خونریزی نابهجا یا بوی بسیار تند همراهاند، اما برخی دیگر هیچ نشانهای ندارند و فقط با غربالگری یا آزمایش پیدا میشوند.
بیماری التهابی لگن وقتی رخ میدهد که عفونتی مثل کلامیدیا یا سوزاک از دهانه رحم به رحم، لولهها و تخمدانها برسد. ترشح چرکی همراه با درد زیر شکم، درد هنگام رابطه یا تب از نشانههای آن است. اگر درمان دیر شروع شود، آسیب لولههای رحمی ممکن است به ناباروری زنان، حاملگی خارج از رحم یا درد مزمن لگن منجر شود.
جسم خارجی جامانده، مثل تامپون یا کاندوم، ترشح قهوهای یا خاکستری بسیار بدبو ایجاد میکند. اگر در زمان استفاده از تامپون تب ناگهانی، استفراغ، بثورات شبیه آفتابسوختگی یا سرگیجه پیش آید، احتمال سندرم شوک سمی (واکنش شدید بدن به سم نوعی باکتری) مطرح است که درمان اورژانسی لازم دارد.
فیستول، یعنی راه غیرطبیعی میان واژن و روده یا مثانه، بیشتر بعد از زایمان سخت، جراحی لگن، پرتودرمانی یا در بیماری کرون ایجاد میشود. نشانه آن خروج مدفوع یا گاز از واژن یا نشت دائمی ادرار است. این نشت با بیاختیاری ادرار از نوع استرسی فرق دارد، چون در آن نوع، ادرار فقط هنگام سرفه، عطسه یا فشار آوردن خارج میشود.
سرطان دهانه رحم در مراحل اولیه معمولا بینشانه است و به همین دلیل غربالگری با پاپ اسمیر و آزمایش HPV اهمیت دارد. در مراحل بعدی، ترشح آبکی یا خونی و گاهی بدبو و خونریزی بعد از رابطه جنسی دیده میشود.
سرطان آندومتر، یعنی سرطان پوشش داخلی رحم، بیشتر بعد از یائسگی رخ میدهد و خونریزی، ترشح صورتی یا قهوهای و ترشح آبکی مداوم در این سالها مهمترین نشانههای آن است. خونریزی یا ترشح غیرطبیعی بعد از یائسگی معمولا در مراحل اولیه این سرطان ظاهر میشود و به همین دلیل مراجعه بهموقع اغلب به تشخیص در مرحلهای میانجامد که درمان نتیجه خوبی دارد.
ترشحات واژن همراه با رگه خون
ترشحات واژن همراه با رگه خون در آغاز و پایان قاعدگی یا حوالی تخمکگذاری معمولا طبیعی است. در مقابل، هر ترشح خونی، صورتی یا قهوهای بعد از یائسگی، حتی اگر فقط یک بار دیده شود، باید زود بررسی شود و لکهبینی بعد از رابطه جنسی یا بین دو قاعدگی هم اگر تکرار شود یا ادامه یابد، معاینه لازم دارد.
اکتروپیون دهانه رحم، که در زبان عامه زخم دهانه رحم نامیده میشود ولی زخم نیست، از علتهای شایع لکهبینی بعد از رابطه است. در این حالت سلولهای نرم داخل کانال دهانه رحم روی سطح بیرونی آن قرار میگیرند و با کمترین تماس خون میدهند. پولیپ دهانه رحم و التهاب دهانه رحم ناشی از کلامیدیا هم به همین آسانی با تماس خونریزی میکنند. بیشتر خونریزیهای بعد از یائسگی هم علت خوشخیم دارند، اما کنار گذاشتن سرطان فقط با معاینه، سونوگرافی و در صورت لزوم نمونهبرداری ممکن است.
ترشحات واژن چه زمانی خطرناک است؟
ترشحات واژن بهخودیخود خطرناک نیست و بیشتر علتهای آن با درمان ساده برطرف میشوند. ترشح زمانی نگرانکننده است که با تب، درد شکم، خونریزی نابهجا یا بیحالی شدید همراه شود، چون این نشانهها احتمال گسترش عفونت یا بیماری جدی را بالا میبرند.
نشانههای نیازمند مراجعهٔ فوری
در صورت همراهی ترشحات واژن با تب یا لرز، درد شدید زیر شکم یا لگن، خونریزی شدید، سرگیجه یا غش، بثورات پوستی و استفراغ در زمان استفاده از تامپون، یا در بارداری با خونریزی، درد یا خروج ناگهانی مایع آبکی، مراجعه فوری به پزشک یا اورژانس ضروری است.
مراجعه غیرفوری در چند روز آینده در این موارد لازم است:
- ترشح برای نخستین بار رنگ یا بوی غیرعادی پیدا کرده است.
- نشانهها پس از مصرف داروی ضدقارچ بدون نسخه برطرف نشدهاند یا ظرف دو ماه دوباره ظاهر شدهاند.
- احتمال عفونت مقاربتی، مثلا بعد از شریک جنسی جدید، وجود دارد.
- لکهبینی بعد از رابطه جنسی یا بین دو قاعدگی تکرار میشود یا ادامه دارد.
- بعد از یائسگی ترشح خونی، صورتی یا قهوهای دیده شده است، حتی اگر فقط یک بار باشد.
- بعد از یائسگی ترشح آبکی مداوم وجود دارد.
- ترشح با زخم یا تاول دردناک همراه است که ممکن است نشانه تبخال تناسلی (هرپس سیمپلکس) باشد.
زنان باردار و مبتلایان به دیابت یا ضعف ایمنی بهتر است حتی با نشانههای خفیف زودتر مراجعه کنند.
علت ترشحات واژن چگونه تشخیص داده میشود؟
پزشک ابتدا درباره رنگ، بو و مدت ترشح، ارتباط آن با قاعدگی، مصرف آنتیبیوتیک، روش پیشگیری از بارداری و شریک جنسی جدید سؤال میکند. پاسخ این پرسشها احتمال برخی علتها را بیشتر و برخی دیگر را کمتر میکند. سپس با اسپکولوم دیواره واژن و دهانه رحم را میبیند تا منشأ ترشح، پولیپ یا جسم خارجی مشخص شود. اگر درد لگن وجود داشته باشد، معاینه دودستی نشان میدهد که رحم و تخمدانها دردناکاند یا نه.
چند آزمایش ساده روی نمونه ترشح در بیشتر موارد علت را روشن میکند:
- pH ترشح: pH طبیعی واژن ۴٫۵ یا کمتر است؛ عدد بالاتر به نفع واژینوز باکتریایی یا تریکومونیازیس است و pH طبیعی همراه با خارش بیشتر به عفونت قارچی اشاره دارد.
- بررسی زیر میکروسکوپ (wet mount): این بررسی سلولهای پوشیده از باکتری، رشتههای قارچ یا انگل متحرک را نشان میدهد و افزودن یک قطره محلول قلیایی، بوی ماهی واژینوز را آشکار میکند.
- آزمایش مولکولی (PCR): در این روش ماده ژنتیکی میکروب در نمونه ترشح واژن یا ادرار جستوجو میشود و دقیقترین راه تشخیص کلامیدیا، سوزاک و تریکومونیازیس همین آزمایش است.
- کشت قارچ: در عفونت قارچی تکراری، کشت گونه قارچ را مشخص میکند و آزمایش حساسیت به داروهای ضدقارچ فقط در برخی موارد مقاوم به درمان انجام میشود.
اگر سوزش یا تکرر ادرار وجود داشته باشد، آزمایش ادرار برای بررسی عفونت ادراری انجام میشود. وقتی یک عفونت مقاربتی ثابت شود، آزمایش HIV و سیفلیس هم پیشنهاد میشود، چون این عفونتها از راههای مشابهی منتقل میشوند.
در خونریزی بعد از یائسگی، سونوگرافی واژینال ضخامت پوشش داخلی رحم را میسنجد. ضخامت بیش از ۴ میلیمتر معمولا به نمونهبرداری از آندومتر منجر میشود و اگر خونریزی ادامه یابد یا دوباره برگردد، نمونهبرداری صرفنظر از ضخامت انجام میشود. دهانه رحمی که ظاهر مشکوک دارد یا خونریزی مداوم بعد از رابطه جنسی، حتی با نتیجه طبیعی پاپ اسمیر یا آزمایش HPV اخیر، به کولپوسکوپی (بررسی دهانه رحم با بزرگنمایی) و نمونهبرداری نیاز دارد، چون این دو آزمایش برای غربالگری افراد بینشانه به کار میروند و ضایعه آشکار را همیشه نشان نمیدهند.
درمان ترشحات واژن به چه چیزی بستگی دارد؟
درمان ترشحات واژن تابع علت زمینهای آن است و هیچ داروی واحدی برای همه انواع ترشح وجود ندارد. ترشح طبیعی و هورمونی درمان نمیخواهد و مصرف دارو در این حالت فقط تعادل واژن را به هم میزند.
- واژینوز باکتریایی: واژینوز همراه با نشانه با آنتیبیوتیکهایی مثل مترونیدازول یا کلیندامایسین، به شکل خوراکی یا واژینال، درمان میشود و عود آن شایع است. واژینوز بدون نشانه در زنان غیرباردار معمولا به درمان نیاز ندارد.
- عفونت قارچی واژن: داروهای ضدقارچ خانواده آزول به شکل کرم، شیاف یا قرص خوراکی به کار میروند. در دوران بارداری، قرص خوراکی این داروها مصرف نمیشود و فقط شکل واژینال آنها با تجویز پزشک به کار میرود. شریک جنسی تنها در صورتی درمان لازم دارد که خودش نشانههایی مانند خارش یا قرمزی ناحیه تناسلی داشته باشد.
- تریکومونیازیس، کلامیدیا و سوزاک: این عفونتها آنتیبیوتیک مخصوص لازم دارند و شریک جنسی هم باید همزمان درمان شود، وگرنه عفونت دوباره منتقل میشود. پرهیز از رابطه جنسی تا پایان درمان هر دو نفر و برطرف شدن نشانهها لازم است و اگر درمان تکدوز باشد، این پرهیز تا هفت روز بعد از مصرف دارو ادامه پیدا میکند. آزمایش دوباره حدود سه ماه بعد هم لازم است.
- بیماری التهابی لگن: ترکیب چند آنتیبیوتیک و در موارد شدید بستری در بیمارستان لازم است.
- خشکی واژن بعد از یائسگی: مرطوبکنندهها، روانکنندهها و در صورت نیاز استروژن موضعی واژینال کمک میکنند.
- علتهای ساختاری: جسم خارجی و پولیپ برداشته میشوند، اکتروپیون فقط در صورت آزاردهنده بودن با سوزاندن سطحی درمان میشود و سرطانها زیر نظر متخصص درمان میشوند.
کامل کردن دوره دارو حتی بعد از بهتر شدن نشانهها لازم است، چون قطع زودهنگام احتمال عود را بالا میبرد.
مراقبت خانگی و کارهایی که نباید کرد
مراقبت خانگی جای درمان عفونت را نمیگیرد، اما تحریک را کم میکند و به پیشگیری از عود کمک میکند. شستن ناحیه خارجی با آب یا شوینده ملایم بیعطر کافی است و داخل واژن به شستوشو نیازی ندارد. لباس زیر نخی و عوض کردن بهموقع لباس خیس، مثل مایو یا لباس ورزشی عرقکرده، رطوبت ناحیه را کم میکند و کاندوم خطر عفونتهای مقاربتی را پایین میآورد.
برخی کارهای رایج بیشتر ضرر دارند تا فایده:
- دوش واژینال باکتریهای محافظ را از بین میبرد و خطر واژینوز و بیماری التهابی لگن را بالا میبرد.
- صابون معطر، اسپری بهداشتی و پد روزانه عطردار ممکن است درماتیت تماسی ایجاد کنند.
- قرار دادن ماست، سیر، سرکه یا مواد ضدعفونیکننده در واژن اثر اثباتشدهای ندارد و ممکن است مخاط را تحریک کند.
- بخور دادن ناحیه تناسلی با بخار داغ خطر سوختگی دارد.
- مصرف مکرر داروی ضدقارچ بدون تشخیص، شناسایی و درمان واژینوز یا عفونت مقاربتی را به تأخیر میاندازد و ممکن است به رشد گونههای مقاوم قارچ کمک کند.
نکته: پروبیوتیکها در برخی مطالعات اثر محدودی بر کاهش عود واژینوز داشتهاند، اما شواهد برای توصیه قطعی کافی نیست و این فرآوردهها جایگزین درمان استاندارد نیستند.
پرسشهای متداول
آیا ترشحات سفید خطرناک است؟
ترشحات سفید در بیشتر موارد خطرناک نیست و ترشح سفید و بیبو، بهویژه پیش از قاعدگی، طبیعی است. ترشح سفید پنیری همراه با خارش معمولا نشانه عفونت قارچی است و ترشح سفید مایل به خاکستری با بوی ماهی بیشتر به واژینوز باکتریایی مربوط است. این دو معمولا خطرناک نیستند، اما موارد همراه با نشانه درمان لازم دارند و ترشح غیرطبیعی در بارداری باید بررسی شود.
ترشحات واژن طبیعی چگونه است؟
ترشحات واژن طبیعی شفاف تا سفید، رقیق تا کمی غلیظ و بیبو یا کمبوست و خارش یا سوزش ایجاد نمیکند. مقدار آن در طول ماه تغییر میکند و حوالی تخمکگذاری شفاف و کشدار میشود.
ترشحات زیاد واژن نشانه چیست؟
ترشحات زیاد واژن اگر شفاف یا سفید و بدون بو و خارش باشد، معمولا به تخمکگذاری، بارداری، قرص ضدبارداری یا اکتروپیون دهانه رحم مربوط است. افزایش ناگهانی همراه با بو، تغییر رنگ یا خارش به نفع عفونت است و بررسی میخواهد.
ترشحات واژن در یائسگی نشانه چیست؟
ترشحات واژن در یائسگی معمولا کم میشود و ترشح اندک آبکی یا زردرنگ همراه با خشکی بیشتر به نازک شدن دیواره واژن بر اثر کمبود استروژن برمیگردد. با این حال، هر ترشح خونی، صورتی یا قهوهای، حتی اگر یک بار دیده شود، و هر ترشح آبکی مداوم در این دوره باید بررسی شود، چون ممکن است نخستین نشانه سرطان آندومتر یا سرطان دهانه رحم باشد.
درمان خانگی ترشحات واژن چیست؟
درمان خانگی ترشحات واژن به مراقبت بهداشتی محدود است، چون هیچ روش خانگی عفونت واژن را درمان نمیکند. شستوشوی ملایم ناحیه خارجی و لباس زیر نخی فقط تحریک را کم میکنند و ماست، سیر یا سرکه اثر ثابتشدهای ندارند.